GİRİŞ:
Türk hukuk sisteminde kıdem tazminatına hak kazanabilmek için normal şartlarda iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız bir nedenle feshedilmesi veya işçi tarafından "haklı nedenle" feshedilmesi gerekir. Ancak, kadın çalışanlara tanınan istisnai bir hak ile evlilik, kıdem tazminatı alarak işten ayrılma imkanı sunmaktadır.
Evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın işçinin kıdem tazminatı hakkı, mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun halen yürürlükte olan 14. maddesine dayanmaktadır. İlgili maddeye göre; kadın işçilerin evlendikleri tarihten itibaren 1 yıl içerisinde kendi arzuları ile iş sözleşmesini sona erdirmeleri durumunda kıdem tazminatı ödenmesi gerekmektedir.
A. EVLİLİK NEDENİYLE KIDEM TAZMİNATI ALABİLMENİN ŞARTLARI NELERDİR?
Kadın işçinin bu haktan yararlanabilmesi için belirli şartları yerine getirmesi gerekir:
1. En Az 1 Yıllık Kıdem: İşçinin o işyerinde en az 1 tam yıl çalışmış olması gerekir.
2. Resmi Nikah: Hak, sadece resmi evlilikler için geçerlidir; dini nikah veya nişanlılık evresi bu hakkı doğurmaz.
3. Evlendikten sonra 1 yıllık süre: İstifa dilekçesinin, resmi nikah tarihinden itibaren tam 1 yıl içinde işverene sunulması şarttır. 1 gün bile geçirilirse bu hak kaybedilir.
4. Fesih Bildirimi: İş sözleşmesinin "evlilik nedeniyle" sona erdirildiği dilekçede açıkça belirtilmeli ve evlilik cüzdanı fotokopisi dilekçeye eklenmelidir.
B. MERAK EDİLEN SORULAR
Evlilik nedeniyle tazminat alıp ayrılan kadın, başka bir işte çalışabilir mi?"
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre; kadının evlilik nedeniyle işten ayrıldıktan sonra başka bir işe girmesi, kural olarak tazminat almasına engel değildir. Kadın işçi, ailevi yükümlülükleri veya daha iyi çalışma şartları nedeniyle yeni bir işe başlayabilir. Bu durum "dürüstlük kuralına" aykırı görülmemektedir. Ancak, işten ayrılmadan önce yeni işiyle sözleşme yapmış olması gibi özel durumlarda "hakkın kötüye kullanımı" tartışması açılabilir.
C. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME
Eğer işveren evlilik nedeniyle istifaya rağmen tazminatı ödemeyi reddederse, hukuki süreç başlatılmalıdır. Görevli Mahkeme İş mahkemeleridir. (İş mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir.) Yetkili Mahkeme, Davalının (işverenin) yerleşim yeri mahkemesi veya işin yapıldığı yer mahkemesidir.
D. SONUÇ
Özetle; kadın çalışanlar evlendikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde evlilik cüzdanlarıyla birlikte yazılı olarak başvurmaları halinde, ihbar tazminatı ödemeksizin kıdem tazminatlarını alarak işten ayrılabilirler. Bu hak, yasayla kadına tanınmış mutlak bir haktır.
Evlilik nedeniyle fesih süreci, dilekçenin içeriğinden tebligat usulüne kadar teknik detaylar içerir. Usul hataları nedeniyle hak kaybına uğramamak ve tazminat sürecini riske atmamak adına sürecin uzman bir avukat ile takip edilmesi şiddetle tavsiye edilir.
Türk hukuk sisteminde kıdem tazminatına hak kazanabilmek için normal şartlarda iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız bir nedenle feshedilmesi veya işçi tarafından "haklı nedenle" feshedilmesi gerekir. Ancak, kadın çalışanlara tanınan istisnai bir hak ile evlilik, kıdem tazminatı alarak işten ayrılma imkanı sunmaktadır.
Evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın işçinin kıdem tazminatı hakkı, mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun halen yürürlükte olan 14. maddesine dayanmaktadır. İlgili maddeye göre; kadın işçilerin evlendikleri tarihten itibaren 1 yıl içerisinde kendi arzuları ile iş sözleşmesini sona erdirmeleri durumunda kıdem tazminatı ödenmesi gerekmektedir.
A. EVLİLİK NEDENİYLE KIDEM TAZMİNATI ALABİLMENİN ŞARTLARI NELERDİR?
Kadın işçinin bu haktan yararlanabilmesi için belirli şartları yerine getirmesi gerekir:
1. En Az 1 Yıllık Kıdem: İşçinin o işyerinde en az 1 tam yıl çalışmış olması gerekir.
2. Resmi Nikah: Hak, sadece resmi evlilikler için geçerlidir; dini nikah veya nişanlılık evresi bu hakkı doğurmaz.
3. Evlendikten sonra 1 yıllık süre: İstifa dilekçesinin, resmi nikah tarihinden itibaren tam 1 yıl içinde işverene sunulması şarttır. 1 gün bile geçirilirse bu hak kaybedilir.
4. Fesih Bildirimi: İş sözleşmesinin "evlilik nedeniyle" sona erdirildiği dilekçede açıkça belirtilmeli ve evlilik cüzdanı fotokopisi dilekçeye eklenmelidir.
B. MERAK EDİLEN SORULAR
Evlilik nedeniyle tazminat alıp ayrılan kadın, başka bir işte çalışabilir mi?"
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre; kadının evlilik nedeniyle işten ayrıldıktan sonra başka bir işe girmesi, kural olarak tazminat almasına engel değildir. Kadın işçi, ailevi yükümlülükleri veya daha iyi çalışma şartları nedeniyle yeni bir işe başlayabilir. Bu durum "dürüstlük kuralına" aykırı görülmemektedir. Ancak, işten ayrılmadan önce yeni işiyle sözleşme yapmış olması gibi özel durumlarda "hakkın kötüye kullanımı" tartışması açılabilir.
C. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME
Eğer işveren evlilik nedeniyle istifaya rağmen tazminatı ödemeyi reddederse, hukuki süreç başlatılmalıdır. Görevli Mahkeme İş mahkemeleridir. (İş mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir.) Yetkili Mahkeme, Davalının (işverenin) yerleşim yeri mahkemesi veya işin yapıldığı yer mahkemesidir.
D. SONUÇ
Özetle; kadın çalışanlar evlendikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde evlilik cüzdanlarıyla birlikte yazılı olarak başvurmaları halinde, ihbar tazminatı ödemeksizin kıdem tazminatlarını alarak işten ayrılabilirler. Bu hak, yasayla kadına tanınmış mutlak bir haktır.
Evlilik nedeniyle fesih süreci, dilekçenin içeriğinden tebligat usulüne kadar teknik detaylar içerir. Usul hataları nedeniyle hak kaybına uğramamak ve tazminat sürecini riske atmamak adına sürecin uzman bir avukat ile takip edilmesi şiddetle tavsiye edilir.