A. ANLAŞMALI BOŞANMA NEDİR? ANLAŞMALI BOŞANMAK İÇİN HANGİ ŞARTLAR GEREKLİDİR?
Anlaşmalı boşanma, evli çiftlerin, boşanmanın mali ve kişisel sonuçları (nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı vb.) üzerinde tam bir mutabakat sağlaması ve bu mutabakatı yazılı bir protokol ile mahkemeye sunmasıdır.
Anlaşmalı boşanabilmek için Türk Medeni Kanunu'nun aradığı en temel üç şart şunlardır:
1. Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
2. Eşlerin ya birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi şarttır.
3. Tarafların, boşanmanın tüm sonuçlarına dair anlaşmalı boşanma protokolü hazırlamış ve imzalamış olması gereklidir.
📝 B. ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ NASIL HAZIRLANIR?
Anlaşmalı boşanma protokolü, davanın temelini oluşturan en önemli belgedir. Protokol, boşanmanın sonuçlarına ilişkin eşler arasındaki anlaşmanın tüm detaylarını hukuki bir dille içermelidir.
Eksiksiz bir anlaşmalı boşanma protokolü şu hususları detaylıca kapsamalıdır:
1. Velayet: Ortak çocuk varsa, velayetin kime verileceği ve diğer ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişki (görüşme günleri, tatiller) düzenlemesi.
2. Nafaka: Yoksulluk nafakası (eş için), iştirak nafakası (çocuk için) miktarları, başlangıç ve sona erme tarihleri.
3. Maddi ve Manevi Tazminat: Tazminat ödenip ödenmeyeceği, ödenecekse miktarı ve ödeme şekli.
4. Mal Paylaşımı: Edinilmiş malların, banka hesaplarının, araçların, taşınmazların ve ziynet eşyalarının nasıl paylaşılacağı.
⏳ C. ANLAŞMALI BOŞANMA NE KADAR SÜRER?
Anlaşmalı boşanma, çekişmeli davalara kıyasla çok daha hızlı boşanma imkanı sunar. Protokolün tam ve eksiksiz hazırlanması durumunda anlaşmalı boşanma davası, mahkemenin yoğunluğuna bağlı olarak genellikle 1 ila 3 ay içinde sonuçlanır. Dava, genellikle tek celsede (tek duruşmada) görülür ve karar verilir.
D. ANLAŞMALI BOŞANMA DAVASINDA GÖREVLİ MAHKEME NERESİDİR?
Türk Medeni Kanunu'na göre, boşanma davaları (gerek anlaşmalı boşanma gerekse çekişmeli boşanma), 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un 4. maddesi uyarınca Aile Mahkemelerinin görev alanına girmektedir.
⚖️ Dikkat Edilmesi Gereken Husus: Aile Mahkemesinin müstakil olarak kurulmadığı adli yargı çevrelerinde (genellikle küçük ilçe merkezlerinde), bu davalara bakma görevi Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemelerine aittir. Yani, bu mahkemeler boşanma davasına bakarken "Aile Mahkemesi sıfatıyla" hareket ederler. Bu detay, hukuki sürecin doğru bir şekilde başlatılması ve dilekçenin doğru mahkemeye sunulması açısından hayati önem taşır.
E. ANLAŞMALI BOŞANMA DAVASINDA YETKİLİ MAHKEME NERESİDİR?
Anlaşmalı boşanma davasının hangi yerdeki Aile Mahkemesinde açılacağını belirleyen kurallar, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 168. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Yetki kuralları, davanın hızlı ve usulüne uygun ilerlemesi için önemlidir. TMK Madde 168'e göre, boşanma davaları eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği gibi son altı aydan beri birlikte oturulan yer mahkemesinde de açılabilir.
Eşlerden Birinin Yerleşim Yeri Mahkemesi: Davayı açan eşin veya karşı tarafın (davalı) son yerleşim yeri (yasal ikametgahı) Aile Mahkemesi yetkilidir. Bu, en sık kullanılan yetki kuralıdır.
Son Altı Aydan Beri Birlikte Oturulan Yer Mahkemesi: Eşlerin, dava açılmadan önce son altı ay boyunca kesintisiz olarak birlikte oturdukları yer Aile Mahkemesi de yetkilidir.
📣 ANLAŞMALI BOŞANMA İLE YETKİLİ MAHKEME KARARLAŞTIRILABİLİR Mİ?
Anlaşmalı boşanma şartlarından biri olan protokolün en büyük kolaylığı, eşlerin yukarıdaki yetki kurallarını esnetebilmesidir. Eşler, anlaşmalı boşanma protokolünde açıkça belirterek, yetkili mahkemelerden farklı bir yerdeki mahkemeyi de yetkili kılma konusunda ortak rıza gösterebilirler. Bu esneklik, tarafların süreci kendileri için en uygun yerde yönetmesini sağlar ve hızlı boşanma amacını destekler.
F. ANLAŞMALI BOŞANABİLMEK İÇİN HANGİ ADIMLARI TAMAMLAMAK GEREKİR?
1. Eşlerin avukatları aracılığıyla protokolü hazırlaması ve imzalaması gerekir.
2. Hazırlanan protokol ve anlaşmalı boşanma dilekçesi ile yetkili Aile Mahkemesi'ne başvuru yapılır.
3. Duruşma günü geldiğinde her iki eşin de duruşmaya bizzat katılarak hakim önünde iradelerini beyan etmesi ve protokolü onaylaması gerekmektedir.
4. Hakim tarafından verilen kararın kesinleşmesi gerekir.
⚖️ G. AVUKATLIK DESTEĞİ VE MALİYETLER: Anlaşmalı Boşanma Ücretleri 2025
Anlaşmalı boşanma davalarında avukat tutma zorunluluğu olmasa da, hukuki destek almak kritiktir. Bir anlaşmalı boşanma avukatı ile çalışmak, protokolün yasal geçerliliğini, eksiksiz olmasını ve özellikle velayet, nafaka ve mal paylaşımı gibi konularda lehinize en iyi düzenlemelerin yapılmasını sağlar. Böylece, tek celsede boşanma hedefinize ulaşırken, gelecekte ortaya çıkabilecek yeni davaların önüne geçilir.
Anlaşmalı boşanma avukatı ücretleri, Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) ile belirlenen alt limitin altında olamaz.
🔗 Türkiye Barolar Birliği'nin resmî internet sitesinde yayımlanan AAÜT, avukatların alabileceği en düşük ücreti gösterir. Bu tarife, avukatın deneyimine, davanın karmaşıklığına ve bulunduğu ilin baro kararlarına göre farklılık gösterebilir. Ücretin belirlenmesinde avukat ile müvekkil arasındaki serbest sözleşme esas olsa da, belirlenen bu asgari tarife bağlayıcıdır.
Anlaşmalı boşanma davasının toplam maliyeti, avukatlık ücreti ile dava masraflarının (harçlar ve giderler) toplamından oluşur. Dava masrafları her yıl Ocak ayında güncellenmektedir.
H. PROTOLÜN HAKİM TARAFINDAN DEĞİŞTİRİLMESİ MÜMKÜN MÜDÜR?
Hakim, özellikle velayet ve çocuk nafakası konularında, protokol hükümlerini çocukların üstün yararını korumak adına uygun görmezse değişiklik yapılmasını talep edebilir veya gerekli gördüğü değişikliği yapabilir. Bu durumda tarafların bu değişikliği kabul etmesi gerekir.
✅ NEDEN ANLAŞMALI BOŞANMAYI TERCİH ETMELİYİM?
Hızlı ve sorunsuz ayrılık arayışında olan çiftler için anlaşmalı boşanma en iyi çözümdür. Yıllarca süren çekişmeli davaların aksine, kısa sürede sonuçlanır ve yasal masraflar düşüktür. Tartışma ve gerilimin en aza indirilmesiyle taraflar daha az yıpranır. En önemlisi, boşanmanın sonuçlarına (nafaka, tazminat, velayet gibi) mahkeme değil, bizzat taraflar karar vermiş olur.
SONUÇ
Anlaşmalı boşanma, evliliğin hukuki olarak sona erdirilmesinin en medeni ve verimli yoludur. Unutulmamalıdır ki, sağlam bir anlaşmalı boşanma protokolü, gelecekteki olası uyuşmazlıkların önüne geçer. Bu nedenle, süreci doğru yönetmek ve hak kaybına uğramamak için bir uzman boşanma avukatından destek almak büyük önem taşır.
Anlaşmalı boşanma, evli çiftlerin, boşanmanın mali ve kişisel sonuçları (nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı vb.) üzerinde tam bir mutabakat sağlaması ve bu mutabakatı yazılı bir protokol ile mahkemeye sunmasıdır.
Anlaşmalı boşanabilmek için Türk Medeni Kanunu'nun aradığı en temel üç şart şunlardır:
1. Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
2. Eşlerin ya birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi şarttır.
3. Tarafların, boşanmanın tüm sonuçlarına dair anlaşmalı boşanma protokolü hazırlamış ve imzalamış olması gereklidir.
📝 B. ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ NASIL HAZIRLANIR?
Anlaşmalı boşanma protokolü, davanın temelini oluşturan en önemli belgedir. Protokol, boşanmanın sonuçlarına ilişkin eşler arasındaki anlaşmanın tüm detaylarını hukuki bir dille içermelidir.
Eksiksiz bir anlaşmalı boşanma protokolü şu hususları detaylıca kapsamalıdır:
1. Velayet: Ortak çocuk varsa, velayetin kime verileceği ve diğer ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişki (görüşme günleri, tatiller) düzenlemesi.
2. Nafaka: Yoksulluk nafakası (eş için), iştirak nafakası (çocuk için) miktarları, başlangıç ve sona erme tarihleri.
3. Maddi ve Manevi Tazminat: Tazminat ödenip ödenmeyeceği, ödenecekse miktarı ve ödeme şekli.
4. Mal Paylaşımı: Edinilmiş malların, banka hesaplarının, araçların, taşınmazların ve ziynet eşyalarının nasıl paylaşılacağı.
⏳ C. ANLAŞMALI BOŞANMA NE KADAR SÜRER?
Anlaşmalı boşanma, çekişmeli davalara kıyasla çok daha hızlı boşanma imkanı sunar. Protokolün tam ve eksiksiz hazırlanması durumunda anlaşmalı boşanma davası, mahkemenin yoğunluğuna bağlı olarak genellikle 1 ila 3 ay içinde sonuçlanır. Dava, genellikle tek celsede (tek duruşmada) görülür ve karar verilir.
D. ANLAŞMALI BOŞANMA DAVASINDA GÖREVLİ MAHKEME NERESİDİR?
Türk Medeni Kanunu'na göre, boşanma davaları (gerek anlaşmalı boşanma gerekse çekişmeli boşanma), 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un 4. maddesi uyarınca Aile Mahkemelerinin görev alanına girmektedir.
⚖️ Dikkat Edilmesi Gereken Husus: Aile Mahkemesinin müstakil olarak kurulmadığı adli yargı çevrelerinde (genellikle küçük ilçe merkezlerinde), bu davalara bakma görevi Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemelerine aittir. Yani, bu mahkemeler boşanma davasına bakarken "Aile Mahkemesi sıfatıyla" hareket ederler. Bu detay, hukuki sürecin doğru bir şekilde başlatılması ve dilekçenin doğru mahkemeye sunulması açısından hayati önem taşır.
E. ANLAŞMALI BOŞANMA DAVASINDA YETKİLİ MAHKEME NERESİDİR?
Anlaşmalı boşanma davasının hangi yerdeki Aile Mahkemesinde açılacağını belirleyen kurallar, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 168. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Yetki kuralları, davanın hızlı ve usulüne uygun ilerlemesi için önemlidir. TMK Madde 168'e göre, boşanma davaları eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği gibi son altı aydan beri birlikte oturulan yer mahkemesinde de açılabilir.
Eşlerden Birinin Yerleşim Yeri Mahkemesi: Davayı açan eşin veya karşı tarafın (davalı) son yerleşim yeri (yasal ikametgahı) Aile Mahkemesi yetkilidir. Bu, en sık kullanılan yetki kuralıdır.
Son Altı Aydan Beri Birlikte Oturulan Yer Mahkemesi: Eşlerin, dava açılmadan önce son altı ay boyunca kesintisiz olarak birlikte oturdukları yer Aile Mahkemesi de yetkilidir.
📣 ANLAŞMALI BOŞANMA İLE YETKİLİ MAHKEME KARARLAŞTIRILABİLİR Mİ?
Anlaşmalı boşanma şartlarından biri olan protokolün en büyük kolaylığı, eşlerin yukarıdaki yetki kurallarını esnetebilmesidir. Eşler, anlaşmalı boşanma protokolünde açıkça belirterek, yetkili mahkemelerden farklı bir yerdeki mahkemeyi de yetkili kılma konusunda ortak rıza gösterebilirler. Bu esneklik, tarafların süreci kendileri için en uygun yerde yönetmesini sağlar ve hızlı boşanma amacını destekler.
F. ANLAŞMALI BOŞANABİLMEK İÇİN HANGİ ADIMLARI TAMAMLAMAK GEREKİR?
1. Eşlerin avukatları aracılığıyla protokolü hazırlaması ve imzalaması gerekir.
2. Hazırlanan protokol ve anlaşmalı boşanma dilekçesi ile yetkili Aile Mahkemesi'ne başvuru yapılır.
3. Duruşma günü geldiğinde her iki eşin de duruşmaya bizzat katılarak hakim önünde iradelerini beyan etmesi ve protokolü onaylaması gerekmektedir.
4. Hakim tarafından verilen kararın kesinleşmesi gerekir.
⚖️ G. AVUKATLIK DESTEĞİ VE MALİYETLER: Anlaşmalı Boşanma Ücretleri 2025
Anlaşmalı boşanma davalarında avukat tutma zorunluluğu olmasa da, hukuki destek almak kritiktir. Bir anlaşmalı boşanma avukatı ile çalışmak, protokolün yasal geçerliliğini, eksiksiz olmasını ve özellikle velayet, nafaka ve mal paylaşımı gibi konularda lehinize en iyi düzenlemelerin yapılmasını sağlar. Böylece, tek celsede boşanma hedefinize ulaşırken, gelecekte ortaya çıkabilecek yeni davaların önüne geçilir.
Anlaşmalı boşanma avukatı ücretleri, Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) ile belirlenen alt limitin altında olamaz.
🔗 Türkiye Barolar Birliği'nin resmî internet sitesinde yayımlanan AAÜT, avukatların alabileceği en düşük ücreti gösterir. Bu tarife, avukatın deneyimine, davanın karmaşıklığına ve bulunduğu ilin baro kararlarına göre farklılık gösterebilir. Ücretin belirlenmesinde avukat ile müvekkil arasındaki serbest sözleşme esas olsa da, belirlenen bu asgari tarife bağlayıcıdır.
Anlaşmalı boşanma davasının toplam maliyeti, avukatlık ücreti ile dava masraflarının (harçlar ve giderler) toplamından oluşur. Dava masrafları her yıl Ocak ayında güncellenmektedir.
H. PROTOLÜN HAKİM TARAFINDAN DEĞİŞTİRİLMESİ MÜMKÜN MÜDÜR?
Hakim, özellikle velayet ve çocuk nafakası konularında, protokol hükümlerini çocukların üstün yararını korumak adına uygun görmezse değişiklik yapılmasını talep edebilir veya gerekli gördüğü değişikliği yapabilir. Bu durumda tarafların bu değişikliği kabul etmesi gerekir.
✅ NEDEN ANLAŞMALI BOŞANMAYI TERCİH ETMELİYİM?
Hızlı ve sorunsuz ayrılık arayışında olan çiftler için anlaşmalı boşanma en iyi çözümdür. Yıllarca süren çekişmeli davaların aksine, kısa sürede sonuçlanır ve yasal masraflar düşüktür. Tartışma ve gerilimin en aza indirilmesiyle taraflar daha az yıpranır. En önemlisi, boşanmanın sonuçlarına (nafaka, tazminat, velayet gibi) mahkeme değil, bizzat taraflar karar vermiş olur.
SONUÇ
Anlaşmalı boşanma, evliliğin hukuki olarak sona erdirilmesinin en medeni ve verimli yoludur. Unutulmamalıdır ki, sağlam bir anlaşmalı boşanma protokolü, gelecekteki olası uyuşmazlıkların önüne geçer. Bu nedenle, süreci doğru yönetmek ve hak kaybına uğramamak için bir uzman boşanma avukatından destek almak büyük önem taşır.